Ontwikkeling

Help me! Door het onderwijslandschap

In mijn werk als docent kom ik termen als zelfstandigheid, zelfverantwoordelijkheid en zelfredzaamheid vaak tegen. In de literatuur wordt veel gesproken en geschreven over zelfstandigheid bij jonge kinderen en tijdens mijn studie als gedragsdeskundige hoorde ik dat kinderen vanaf groep 1 een mate van zelfstandigheid, zelfverantwoordelijkheid en zelfredzaamheid moeten beheersen of in elk geval moeten leren.

Dialoog: Is het wel terecht om een jong kind van ongeveer 4 of 5 jaar zoveel eigenaarschap te geven over hun taken of daden? Is het niet wat veel om dat van een kind van die leeftijd te vragen of te eisen? Sommige kinderen zullen dit al kunnen maar voor velen is deze echt een brug te ver.

Steeds vaker vraag ik me af waarom kinderen geen kinderen meer mogen zijn? Of in elk geval te wachten met het introduceren van deze vorm van zelfstandigheid totdat zij op een leeftijd komen waarbij ze de betekenis van deze woorden te kennen. Waarom wordt er van hen verwacht dat ze op een jonge leeftijd keuzes moeten maken, terwijl ze de consequenties ervan niet kunnen dragen?

Aan de ene kant schreeuwt het huidige onderwijssysteem om gehoord te worden, omdat er steeds meer kinderen op jonge leeftijd uitvallen. Aan de andere kant doen wij als docenten precies wat de maatschappij van ons verwacht. We testen de kinderen zó vaak om daarna een mening over hun ontwikkeling te vormen.

In het onderwijs zeggen we: “Ieder kind is uniek!”. Maar is dat wel zo? Houden wij ons daaraan? En laten we ieder kind ook uniek zijn? Dat gevoel krijg ik niet!

In mijn praktijk kom ik elke keer kinderen tegen die niet met het gemiddelde meekomen en in een “ speciaal” hokje worden geduwd. Zij krijgen direct extra begeleiding want een kind dat niet volgens de gemiddelde cijfers scoort moet aangepakt worden! Zodra een kind boven het gemiddelde uitsteekt of eronder, is het een kind met problemen of erger – gedragsproblemen – en hij moet onderzocht worden. Ook ouders krijgen het gevoel dat ze gefaald hebben in hun opvoeding, terwijl de opvoeding er niets mee te maken heeft. Het heeft te maken met de manier waarop het onderwijssysteem naar de kinderen kijkt en hoe we vinden dat ze moeten worden. Hoezo, ieder kind is uniek?
Zelfstandigheid, zelfverantwoordelijkheid en zelfredzaamheid kan alleen ontwikkeld worden wanneer docenten rekening houden met het ecologisch systeem van het kind en wanneer het kind er – gek genoeg – rijp voor is.

Tot die tijd… hoort een kind zich spelenderwijs of met eventuele ondersteuning van een deskundige te ontwikkelen tot een kind dat zelfstandig durft te zijn.

Durf jij dat als docent ook aan?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *